{"id":426,"date":"2017-04-09T19:24:11","date_gmt":"2017-04-09T19:24:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ollo.es\/?page_id=426"},"modified":"2017-08-04T09:38:08","modified_gmt":"2017-08-04T09:38:08","slug":"saleras-de-arteta","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/","title":{"rendered":"Artetako gatzagak"},"content":{"rendered":"<p>Ur gazitik gatza eskuratzeko aukera ematen duten instalazioak dira gatzagak edo gatz meak.<a href=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras.png\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png\" alt=\"saleras\" width=\"300\" height=\"193\" \/><\/a><\/p>\n<p>Lur azpitik datorren ura putzu batean biltzen da. Hortik larrainetara bideratzen da, grabitatez (beherago daudenetara) edo ponpatze bidez (gorago daudenetara). Buztinezko dike txiki-txikiak dituzten kanaleta batzuek ura larrainetara banatzea errazten dute.<\/p>\n<p>Larrainak eremu lauak dira, forma eta luze-zabalera askotarikokoak. Haietan ura gelditu egiten da eta ur xafla mehe bat sortzen du. Lehen, harrizkoak edo zurezkoak ziren; egun, hormigoizkoak.<\/p>\n<p>Eguraldi ona egiten badu, hiruzpalau egunen buruan ura lurrundu egiten da eta gatz kristaldua gelditzen da. Gero, pilatu egiten da, lehortzeko, eta ondoren bildu egiten da.<\/p>\n<p>Artetako gatzagak eskuz eta artisau moduan ustiatzea antzinatik ezaguna den aprobetxamendua da. Izan ere, garai batean jarduera nabarmena izan zen, eta, elikagaiak kontserbatzeko gatza ia baliabide bakarra zenean, etxeetako ekonomia orekatzeko eman ditzake ziklo bakoitzean bidea eman zuen. Egun, hestebeteak eta urdaiazpikoak egiteko erabiltzen da, eta abereei jaten emateko. Larrainak bizilagunenak dira.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2013\/05\/produccion2.png\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2013\/05\/produccion2-300x225.png\" alt=\"produccion2\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/DSC05168.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/DSC05168-300x224.jpg\" alt=\"DSC05168\" width=\"300\" height=\"224\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">PUTZUA ETA GATZAGAK <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">PROZESUA<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Hau da gatzagak ur gaziz hornitzen dituen putzua. Prozesua hasteko, ura larrainetan banatzen zuten. Larrain horiek bi mailatan kokatuta daude: batzuk putzuaren azpitik eta besteak gainetik. Lehenbizikoek ura grabitatez jasotzen zuten, kanaleta batzuen bidez. Goiko larrainetarako, berriz, ura goratu egin behar zen. Azken garaian, goratze hori ponpatze bidez egiten zuten, baina lehenago prozedura asmotsu bat izan zuten ura goratzeko.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Zurezko beso luze bat zen, hain zuzen, mutur batean putzuontzi bat eta bestean kontrapisu bat zuena. Beso hori beste enbor bertikal baten urkilan bermatzen zen, balantza baten moduan. Behin putzuontzia beteta, besoa goratu egiten zen, kontrapisuaren laguntzarekin, eta ura enbor makurtu batean landutako ubide batean isurtzen zen, goiko larrainetan ura banatzen zuenean. Sistema horri herritarrek \u201chaga\u201d esaten zioten eta putzuaren gainean, plataforma batean, kokatutako pertsona batek erabiltzen zuen.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Orain ikus daitekeena sistemaren kopia bat da, ahozko lekukotasunetan oinarrituta berreraikitakoa. Zaharberritzeak helburu didaktikoak ditu, bisita gidatuetarako. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Ezin da manipulatu mekanismoa. Baimena dutenek baino ezin dute egin.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">NONDIK ATERATZEN DA UR GAZIA?<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Lurpean dauden gatz jalkinekin kontaktuan dauden iturburuetatik dator. Diapiro izeneko guneetan berezkoa den fenomenoa da, besteak beste, Ollarangoan.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">BARNEALDEKO GATZAGAK<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Barnealdeko gatzagak edo gatz meak antzinatik ustiatu izan dira eta herri askori eman izan diete izena, hala nola Jaitz (Nafarroa), Gesaltza A\u00f1ana (Araba), Cabez\u00f3n de la Sal (Kantabria) eta Salinas de Im\u00f3n herriei (Guadalajara), etc. <\/span><span lang=\"eu-ES\">Urte askoan utzita egon badira ere, egun, asko berreskuratu eta lehengoratzen ari dira, kultura ondarearen zati baitira<\/span><span lang=\"eu-ES\">.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span lang=\"eu-ES\">Putzutik ura ateratzeko garai bateko sistemaren birsortzea. <\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2013\/05\/mecanismo.png\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2013\/05\/mecanismo-300x127.png\" alt=\"mecanismo\" width=\"300\" height=\"127\" \/><\/a><\/p>\n<p>Larrain on batek (12-15 m 2 ) 40 kilogramo eman ditzake ziklo bakoitzean.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2013\/05\/produccion.png\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2013\/05\/produccion-300x176.png\" alt=\"produccion\" width=\"300\" height=\"176\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/DSC05184.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/DSC05184-300x224.jpg\" alt=\"DSC05184\" width=\"300\" height=\"224\" \/><\/a><\/p>\n<p>Iru\u00f1erriko Mankomunitateak, Ollarango udalaren eta jabeen laguntzaz, gatzaga hauek atondu ditu bisitatu ahal izateko.<\/p>\n<p>Uharka txiki bat ere sortu dute gatz-bainuak hartzeko, lehen ere horretarako erabiltzen zen Artetako gatza<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ur gazitik gatza eskuratzeko aukera ematen duten instalazioak dira gatzagak edo gatz meak. Lur azpitik datorren ura putzu batean biltzen da. Hortik larrainetara bideratzen da, grabitatez (beherago daudenetara) edo ponpatze bidez (gorago daudenetara). Buztinezko dike txiki-txikiak dituzten kanaleta batzuek ura&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":9277,"featured_media":0,"parent":28,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-426","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\r\n<title>Saleras de ArtetaArtetako gatzagak - Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Saleras de ArtetaArtetako gatzagak - Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ur gazitik gatza eskuratzeko aukera ematen duten instalazioak dira gatzagak edo gatz meak. Lur azpitik datorren ura putzu batean biltzen da. Hortik larrainetara bideratzen da, grabitatez (beherago daudenetara) edo ponpatze bidez (gorago daudenetara). Buztinezko dike txiki-txikiak dituzten kanaleta batzuek ura&hellip;\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala\" \/>\r\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-08-04T09:38:08+00:00\" \/>\r\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/\",\"url\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/\",\"name\":\"Saleras de ArtetaArtetako gatzagak - Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png\",\"datePublished\":\"2017-04-09T19:24:11+00:00\",\"dateModified\":\"2017-08-04T09:38:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[[\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/\"]]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Turismo\",\"item\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Qu\u00e9 visitar\",\"item\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Saleras de Arteta\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/#website\",\"url\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/\",\"name\":\"Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala\",\"description\":\"Olloko Udala\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu-ES\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Saleras de ArtetaArtetako gatzagak - Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"Saleras de ArtetaArtetako gatzagak - Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala","og_description":"Ur gazitik gatza eskuratzeko aukera ematen duten instalazioak dira gatzagak edo gatz meak. Lur azpitik datorren ura putzu batean biltzen da. Hortik larrainetara bideratzen da, grabitatez (beherago daudenetara) edo ponpatze bidez (gorago daudenetara). Buztinezko dike txiki-txikiak dituzten kanaleta batzuek ura&hellip;","og_url":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/","og_site_name":"Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala","article_modified_time":"2017-08-04T09:38:08+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/","url":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/","name":"Saleras de ArtetaArtetako gatzagak - Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala","isPartOf":{"@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#primaryimage"},"image":{"@id":"http:\/\/www.ollo.es\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png","datePublished":"2017-04-09T19:24:11+00:00","dateModified":"2017-08-04T09:38:08+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":[["http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/"]]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu-ES","@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png","contentUrl":"http:\/\/www.ollo.es\/wp-content\/uploads\/sites\/54\/2017\/02\/saleras-300x193.png"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/saleras-de-arteta\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Turismo","item":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Qu\u00e9 visitar","item":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/turismo\/que-visitar\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Saleras de Arteta"}]},{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/#website","url":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/","name":"Ayuntamiento de Ollo \/ Olloko Udala","description":"Olloko Udala","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu-ES"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9277"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/426\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ollo.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}